Alkohol stanowił bardzo istotny element w życiu emigranta. Był pomocny przy przełamywaniu pierwszych lodów między dopiero co poznanymi mieszkańcami tego samego domu. Pozwolił złagodzić stres związany z wyjazdem w nieznane, często bez odpowiedniego przygotowania, zaplecza, czy znajomości lokalnego języka. Niektórzy używają go rozsądnie, z głową i umiarem. Dla jednych stał się sposobem na życie, a dla innych -  całym życiem.

Moja pierwsza Wigilia poza domem daleka była od ideału. Barszcz czerwony i uszka z torebki. Śledzie i połóweczka na stole.

Dzieliło nas prawie wszystko. Od wieku zaczynając, a na preferencjach politycznych kończąc. Pochodziliśmy z różnych stron Polski. Przez zupełny przypadek zamieszkaliśmy w jednym domu. Duży salon, sześć sypialni i ogród. Posesja wręcz idealna na pierwszy dom emigranta. Niestety, tydzień po przeprowadzce okazało się, że teren okalający budynek przeznaczony jest pod budowę osiedla domków. Koparka pelniła rolę budzika, ale i usypiała do snu. Jadalny stół w kuchni stał się miejscem wieczornych dyskusji. Przeważnie o pracy i polityce. Tematy związane z fabryką mięsa przeplatały się z wspomnieniami z Polski. Stare  przeboje umilały nam czas. Czerwone Gitary.

Im więcej wódki, tym więcej żalu. Podział był sprawiedliwy. Każdy kładł po równo na stół i losował słomkę. Pełna demokracja. Przegrałeś, idziesz do sklepu po prowiant. Zawsze biała, czysta. Tradycja zobowiązywała. I tak dzień za dniem, bez wytchnienia. Alkohol stał się  jedyną rozrywką w domku na prowincji, niby z dala od głównego nurty światowych problemów. Bez telewizji, czy internetu. Po kilku tygodniach wytworzył się schemat spotkań, model debat. Zaczynało się niewinnie, od anegdot i śmiesznych sytuacji z poprzedniego dnia pracy. Często kończyło się na przepychankach i awanturach. Czasami bitce. Alkohol stał się jedynym składnikiem wymiany myśli między mieszkańcami tej niby komuny. Od totalnej zagłady ocelił mnie Marquez na wpół z Cortazarem.

Dostałem propozycję ożenku, od byłego przedstawiciela handlowego, który nie mógł pogodzić się chyba, że jego córka zdecydowała się na związek z obcokrajowcem, z Afryki. Opowiadał, pokazywał zdjęcia, zachęcał. Cieszyłem się, że na drugi dzień temat się urwał. Może nie chciał, chyba nie pamiętał.

O kompanach niedoli dużo nie opowiem. Była to  zbieranina indywidualności, ludzi z niespełnionymi marzeniami, zamkniętymi interesami w Polsce i długami w ZUS-ie. Szczególnie w pamięci zapadli mi Wiesiek i Krzysiek*. Pierwszy, zwany przez wszystkich dwunastopakiem, gdyż piwa i najtańsza szynka/konserwa stanowiły jego codzienny prowiant.

Krzysiek był inny, sportowiec. Na zakupionym za grosze rowerze był w stanie pokonać dalekie dystanse. Wszyscy powtarzali, że dzięki zacięciu i nieustępliwości zajdzie daleko. Kierowca samochodu, który go potrącił twierdził, że było ciemno i nie zauważył rowerzysty. Krzysiek po wielu miesiącach rehabilitacji i długim pobycie w szpitalu stał się bogatszy o siedemdziesiąt tysięcy funtów.

Ostatnią rzeczą, która rzuciła mi się w oczy przed wyprowadzką z domu był rząd używanych rowerów zaparkowanych przed posesją. Dla każdego. Pewnie to tylko przypadek.

c.d.n.

*imiona bohaterów zostały przeze mnie zmienione. Tak, dla pewności.

Zastanawiający jest pomysł przekazania miejsca w polskim parlamencie dla przedstawiciela diaspory. Plan, wydawać by się mogło całkiem rozsądny, pod warunkiem jednak, że ów osoba nie będzie reprezentować interesu części, i tak dość podzielonego środowiska emigracji polskiej, tylko posłuży za doradcę, którego zadaniem będzie zasugerować, w jaki sposób można polską diasporę wykorzystać. Koniecznie musi znać realia życia poza krajem. Niewątpliwie przedstawiciele Narodu z nad Wisły rozsiani po całym świecie, to szeroki kanał promocyjny i marketingowy dla sprawy polskiej. Patrząc na systematycznie rozwijające się środowiska młodych profesjonalistów, czy studentów w Wielkiej Brytanii można śmiało powiedzieć, że za parę lat będziemy mogli chwalić się Polakami na wysokich stanowiskach w światowych korporacjach lub pracujących dla obcych mocarstw.

Musimy tu również zauważyć, że wyborcy oddający głos na swojego kandydata w polskich wyborach parlamentarnych poza granicami nie mają większej szansy wpłynąć na sytuację w kraju. Oczywiście argumentem może być tu patriotyzm, czy troska o bliskich,. Przykładem niech będzie fakt, że do urn w 2006 roku ustawiały się kilometrowe sznury zainteresowanych. Żywa tęsknota za krajem, pierwszy profesjonalny marketing wyborczy zachęcił przede wszystkim przedstawicieli ostatniej fali emigracji (po 2004 roku) do czynnego udziału w „zmianach”. Wybory prezydenckie pokazały jednak, że tendencja jest malejąca i coraz mniej imigrantów interesuje się elekcją. Bez wprowadzenia możliwości głosowania przez Internet frekwencja nie podskoczy.

Ważne jest, aby przy okazji wyborów zaznaczyć, że to nie kraj, czy polski rząd odpowiedzialny jest za sytuację emigrantów w miejscach, do których zdecydowali się wyjechać. To błędne wręcz podejście, czy mylne myślenie niektórych negatywnie wpływa i spowalnia budowanie silnej pozycji Polonii w świecie. Ważne jest, aby zrozumieć, że tylko dzięki aktywnemu zaangażowaniu w procesy demokratyczne w krajach zamieszkania będziemy w stanie mieć wpływ na naszą sytuację. Skoro płacimy podatki, czyli przynosimy państwu dochód, to również powinniśmy być w stanie od tego państwa wymagać, mieć możliwość ubiegania się o swoje prawa i przywileje. Aby jednak  tak się stało potrzeba wyjaśnić imigracji, że już czas, aby mentalnie również wyemigrowali z Polski, do której zapewne i tak szybko nie zdecydują się powrócić

Możemy oczywiście zauważyć kilka palących problemów, z którymi boryka się emigracja. Takim przykładem może być finansowanie polskich szkół sobotnich na obczyźnie, które zdane są jedynie łaskę konsulatów i dobrą wolę rodziców. Ten temat powinien być jednym z punktów długofalowego planu działań Polonia – Polska, określającego zakres i płaszczyzny współpracy.

Zachęcam wszystkich jednak do spełnienia swojego obywatelskiego obowiązku 9 października. Polska demokracja jest stosunkowo młoda i na etapie kształtowania. Nie ważne, czy będziemy umacniać ja glosując w kraju, czy na obczyźnie. Istotne jest, abyśmy udowodnili, że na demokrację zasłużyliśmy.

„Początki demokracji wyrosły na wierze, że jeśli ludzie w pewnym sensie są równi, to są równi we wszystkim” -Arystoteles

Belfast, 24 VIII 2011r.

Jej Ekscelencja

Barbara Tuge-Erecińska

Ekscelencjo, Pani Ambasador,

W związku  z nasilającymi się i coraz bardziej widocznymi problemami na tle zdrowia psychicznego, z którym boryka się środowisko polonijne Wielkiej Brytanii, zwracam się do Jej Ekscelencji z apelem o podjęcie działań pozwalających na przeciwdziałanie i zapobieganie temu zjawisku.

Aktualnie w Wielkiej Brytanii przebywa (wg różnych źródeł) od 500.000 do 1.000.000 Polaków, którzy znajdują się w grupie ryzyka powiązanej z problemami na tle nerwowym. Niewystarczająca znajomość języka angielskiego, odizolowanie, bariera kulturowa oraz niestabilna sytuacja zawodowa i dyskryminacja w miejscu pracy są powodem pojawiającej się coraz częściej depresji, załamania nerwowego i problemów z nadużywaniem alkoholu. W ostatnich latach doszło do szeregu samobójstw oraz zbrodni popełnionych przez Polaków na Polakach, a wynikających z braku sposobu poradzenia sobie z wymienionymi wyżej problemami.

Tragedia na wyspie Jersey jest przykładem tego jak poważny jest to problem i do czego może doprowadzić brak odpowiedniego przeciwdziałania zjawisku. Co więcej, nie jest to odosobniony przypadek i podobne patologie zdarzały się w przeszłości w różnych częściach Zjednoczonego Królestwa.

Sytuacja jest na tyle poważna i rozpoznawalna, że zwróciły na nią uwagę nawet brytyjskie media (Independent: „Exploited. Ignored.Depresed. Suicidal: Jersey tragedy exposes crisis”). W trakcie tegorocznego posiedzenia Zespołu Doradców ds. Migracji Ekonomicznej Obywateli Polskich do Państw Członkowskich Unii Europejskiej osobiście apelowałem o zwiększenie zainteresowania zdrowiem psychicznym migrantów oraz skalą przemocy domowej.

Zwracam się do Jej Ekscelencji z prośbą o powołanie grupy doradczej, składającej się z przedstawicieli środowisk polonijnych, reprezentujących różne obszary geograficzne, której rolą będzie stworzenie planu zapobiegania i zwalczania kryzysu, z jakim niewątpliwie borykamy się na emigracji.

Jedynie przewodnictwo Pani Ambasador pozwoli na powołanie niezależnej, obiektywnej i reprezentatywnej grupy doradców. Wnioski z jej prac powinny być przedstawione i skonsultowane z już działającą The Ministerial Advisory Group on the Methal Health Strategy pod przewodnictwem pana ministra Paula Burstowa.

Dzięki doświadczeniu i wiedzy, pozyskanym przez lata pracy ze środowiskiem polskich emigrantów, jestem w stanie stwierdzić, że skala problemu jest duża i zmierza on ku eskalacji. Jedynie konkretne i szybkie działania pozwolą na zapobiegnięcie tragediom, takich jak ta na wyspie Jersey i jej podobnym.

Dogodnym terminem do zainaugurowania działalności rady wydaje się być 10 października 2011, gdyż jest to data Światowego Dnia Zdrowia Psychicznego (World Mental Health Day).

Toteż będę niezmiernie zobowiązany, jeśli Jej Ekscelencja rozważy ten projekt i powoła do życia taką grupę doradczą.

W wyrazami szacunku,

Maciej Bator

Stowarzyszenie Polskie w Irlandii Północnej

]]> http://www.batoronline.com/imigracja-ma-powazny-problem/feed 2 http://www.batoronline.com/dzieci-beneficiarzy http://www.batoronline.com/dzieci-beneficiarzy#comments Tue, 09 Aug 2011 22:44:41 +0000 Maciek Bator http://www.batoronline.com/?p=252 Czuję się bezpieczny mieszkając w Belfaście. Wczoraj BBC podało, że wszystkie armatki wodne, którymi dysponowała londyńska policja zostały przerzucone do Irlandii Północnej. Patrząc na poczynania PSNI (skrót od nazwy Police Service Northern Ireland) w trakcie zamieszek, jestem przekonany, że moje bezpieczeństwo spoczywa w dobrych rękach.

Połowa wczorajszej nocy upłynęła mi na śledzeniu sytuacji w Londynie, który boryka się z nową zarazą – dziećmi beneficiarzy. Powiedzieć o niej można tyle, że przypomina scenariusz „29 Dni Później” Danny`ego Boyle`a. Miasto, które w 2012 roku będzie gospodarzem Igrzysk Olimpijskich nie jest w stanie zapanować nad chaosem wywołanym przez młodzież. Dostępne w Internecie zdjęcia – przede wszystkim te zamieszczone przez uczestników rozróby – pokazują, że młodzi mieszkańcy stolicy znaleźli sobie nowy sposób spędzania wolnego czasu. Ulubiony, bo szybko zaadoptowany przez rówieśników w Liverpool. Birmingham, Manchester i Bristol.

W Belfaście wiele razy miałem możliwość przyglądania się pracy lokalnej policji. Poznać metody radzenia sobie z zamieszkami i sposoby pacyfikacji rozwścieczonego tłumu. Każdego prawie roku dochodzi tu do regularnych starć, które nie różnią się praktycznie niczym od tych w Londynie. Poza jednym wyjątkiem. W Belfaście wspomniane wcześniej armatki wodne tryskają radośnie mocnym strumieniem i śmieją się uczestnikom ulicznej imprezy w twarz. Gumowe naboje wystrzeliwane z broni gładko lufowej, naprowadzane laserem trafiają w plecy i nogi wszczynających rozróby nieletnich. Dzięki tak radykalnym metodom policja jest w stanie poradzić sobie z setkami wandali i nie dopuścić do eskalacji zamieszek. W Londynie trwa zabawa w kotka i myszkę. Nic tak nie trafia do rozumu, jak gumowy nabój – powiedział mi kiedyś jeden z policjantów.

Niestety, problemem londyńskiej policji, a raczej przyczyną ich bezsilności nie jest ich mała liczebność, a napompowana do granic możliwości i absurdu „poprawność polityczna”. Z jednej strony rodzice dzieci biorących udział w zamieszkach, wciąż nie do końca wyjaśniona sprawa ofiary strzelaniny, która teoretycznie odpaliła chaos, swoboda przekazywania relacji za pośrednictwem tzw. ‘social media’ – wszystko to doprowadzić może do pogorszenia sytuacji na ulicach Londynu. Do tego dodać trzeba zastępy prawników i organizacji zajmującej się prawami człowieka, armię obserwatorów i kontrole oraz strach przed posądzeniem o dyskryminację i niewłaściwe zastosowanie policyjnych metod. Nikt nie chce wziąć na siebie tak dużej odpowiedzialności. Nawet znana z konserwatywnego podejścia Margharet Thatcher miałaby zapewne wiele obiekcji i obaw.

Patrząc na zakapturzonych, rzucających w szyby i policję kamieniami małoletnich trzeba zadać sobie pytanie, gdzie podziewają się ich rodzice, co robią i czemu dopuścili do tego, aby ich dzieci którąś noc z rzędu demolowały witryny sklepowe, kradły i podpalały auta. Nie ma tu znaczenia, czy akcja dzieje się w Irlandii Północnej, gdzie młodzież wierzy, że ściera się z policją w słusznej sprawie, czy w Londynie. Oba wspomniane przykłady mają ze sobą wiele wspólnego. Rodzice tych wandali zainteresowani są zasiłkami, a pociechy, to ewentualny element uboczny pogoni za dodatkiem do mieszkania, dopłatą do samochodu, czy możliwością przedłużenia o kolejne lata błogiego bezrobocia. Gdyby Cameron w dzisiejszym wystąpieniu zapowiedział daleko idące konsekwencje dla rodziców dzieci biorących udział w zamieszkach, w tym obcięcie zasiłków do zera, to sytuacja znalazłaby swój finał zapewne cztery godziny po wypowiedzi ministra.

Londyn cierpi z powodu braku nieodpowiedniej polityki społecznej, w której dodatkowe fundusze za każde kolejne dziecko miały rekompensować zróżnicowany poziom edukacji, czy brak planu walki z bezrobociem. „Dzieci beneficiarzy” odbijają się głośną czkawką, słyszalną w kolejnych miastach Wielkiej Brytanii. Prawdziwymi ofiarami całej sytuacji są zwykli obywatele, płacący podatki, którzy kolejną noc z rzędu muszą obawiać się o swój majątek i zdrowie.

BTW: W trakcie zamieszek zatrzymanych zostało już ponad pół tysiąca osób, w tym dwóch Polaków. Kilka lat temu w Belfaście lokalna policja aresztowała rodaka pod zarzutem ataku na jeden z lokalnych posterunków. Za pomocą farby w spray`u podkreślał on swoją przynależność do polskiej frakcji UDA (jedno z lojalistycznych ugrupowan paramilityarnych w Irlandii Północnej). Okazał się on niestabilny emocjonalnie, na całe szczęście dla  społeczności polskiej. Organizacji paramilitarnej również.

Przez cały ten okres, czyli przez przeszło dwadzieścia lat koszykówka stała się sposobem nie tylko spędzania wolnego czasu, czy dbania o kondycję, ale z czasem stylem życia. Dzięki niej zdobyłem przyjaciół i miałem okazję zmierzyć się z ludzi z innych krajów, którzy tak samo jak i ja, poświęcali grze wiele uwagi. Nie jestem koszykarzem wybitnym, ale nie to jest najważniejsze. Liczy się możliwość zaangażowania w sport, który od samego początku pozwalał mi naładować się energią, zrelaksować i dawał poczucie spełnienia. Rok temu zrozumiałem, że dzięki koszykówce można zrealizować jeszcze jeden cel.

Po Belfaście nie spodziewałem się niczego nadzwyczajnego. Wiedziałem, że koszykówka nie jest tu sportem popularnym, że może być ciężko zaangażować się w grę poza krajem. Wszystko zmieniło się, kiedy znalazłem pierwsze, odkryte boisko do kosza. Okazało się, że Irlandia Północna ma swoją własną ligę, a sport ten uprawiają nie tylko Polacy czy Litwini, ale również protestanci, katolicy, przedstawiciele innych mniejszości narodowych. Przez chwilę w lokalnej lidze grał nawet Kenny Smith, który już jako profesjonalny gracz zdobył dwa mistrzostwa z Houston Rockets. W 2010 roku udało się założyć w Belfaście pierwszą, w pełni polską drużynę Belfast Hussars i rozpocząć sezon od zmagań w lokalnej, pierwszej lidze.

Rok temu zdecydowałem się na wcielenie w życie projektu, który miał promować koszykówkę wśród lokalnej społeczności i zachęcić mieszkańców Belfastu do czynnego uprawiania tego sportu. Pomysł był banalnie prosty. Chodziło o zorganizowanie pierwszego w historii miasta turnieju koszykówki ulicznej, który miał się odbyć nie na specjalnie przystosowanym boisku, ale w miejscu publicznym. Wybór padł na jeden z lokalnych kompleksów rozrywkowych, odwiedzany w każdy weekend przez setki osób.

W turnieju wzięło udział osiemnaście drużyn, z Polski, Litwy, Niemiec, Ameryki Północnej, Irlandii, Filipin. Przy okazji odbył się również mini turniej koszykówki ulicznej dla graczy na wózkach inwalidzkich. Tego dnia zrozumiałem, że koszykówka jest nie tylko sposobem na życie, ale również może stać się idealnym narzędziem do integracji. W kraju, gdzie od lat toczył się konflikt między katolikami, a protestantami, gdzie dochodzi do dyskryminacji i przejawów rasizmu, doszło do spotkania wielu kultur, religii, narodów. Tego dnia ważny był tylko jeden cel, rywalizacja na sportowym poziomie.

Niesamowitym motorem napędowym była dla mnie możliwość obserwacji graczy niepełnosprawnych, którzy poruszają się dzięki wózkom inwalidzkim. Na parkiecie ich zaangażowanie w grę, poświęcenie oraz umiejętności przewyższały niejednego z nas. To było imponujące. Za dużo czasu poświęcamy sprawom nie do końca istotnym, które zżerają naszą energię. Zamiast tego powinniśmy częściej poświęcać czas na rzeczy, które umożliwią nam czerpać radość z życia.

Przez lata koszykówka pozwalała mi integrować się z ludźmi, nawiązywać kontakty i znajomości. Teraz za jej pośrednictwem, w małym stopniu mam wpływ na integrację między społecznościami, między kulturami. Martwi mnie jedynie fakt, że na wiele lat „królem” koszykówki zostanie komercyjny James. Gracz, który bez udowodnienia swojej wartości jako lider drużyny, stał się dzięki mediom ikoną tego sportu. Lebron nigdy nie zostanie prawdziwym mistrzem, na miarę Jordana, Magicka, czy Birda.

Z punktu widzenia Europejczyka, Quo Vadis 3 było niewątpliwie cennym doświadczeniem, które rzuciło światło na wiele spraw związanych z działaniami młodych liderów polonijnych na starym kontynencie. Godne naśladowania jest podejście osób związanych z konferencją w Kanadzie. Określają się mianem Kanadyjczyków polskiego pochodzenia i ich głównym celem jest osiągnięcie sukcesu na miejscu, przy jednoczesnym promowaniu Polski, poprawą jej pozycji w świecie. Młodzi liderzy polonijni w Kanadzie są dobrze wykształceni, zajmują wysokie stanowiska w lokalnym rządzie, prowadzą własną działalność. Ich wspólne działania nastawione są na networkig z lokalnym środowiskiem, a struktury, które tworzą maja im w tym pomagać. Ich podejście oraz model współpracy powinien stać się przykładowym schematem budowania silnego środowiska polonijnego nie tylko w Kanadzie, ale również na świecie.

Dla wielu Kanadyjczyków polskiego pochodzenia Quo Vadis to nie tylko konferencja, która odbywa się w różnych częściach tego kraju co roku. Jest to ruch, a przynależność do niego jest modna, jest ważna i przede wszystkich pożądana. Quo Vadis zbudowało w Kanadzie poczucie wspólnego celu. Młode środowisko polonijne w Europie nie wypracowało sobie ruchu, płaszczyzny wymiany doświadczeń, informacji z którym mogą się  identyfikować. Delegaci z Europy musieli przelecieć kilka tysięcy kilometrów, aby się lepiej poznać. Młode środowiska polonijne w Europie muszą zastanowić się nad sposobem, który pozwoli na bardziej efektywne wykorzystanie potencjału.

Powinniśmy sobie również odpowiedzieć na pytanie, czemu młode środowiska polonijne w Kanadzie są tak efektowne. Co zmusza ich do wspólnego działania ponad podziałami i pozwala efektywnie realizować wspólne cele?. Kluczem w Kanadzie jest mentoring. Pomoc i doświadczenie ze strony dwóch przedstawicieli starszego pokolenia działaczy polonijnych jest swego rodzaju motorem napędowym. To ich ekspertyzy, kontakty oraz często krytyczne uwagi w połączeniu z motywacją pozwoliły osiągnąć młodym liderom kanadyjskim tak wiele. Pan Jerzy Barycki oraz Walter J Perchal od lat wspierają działania organizatorów Quo Vadis i nie tylko. Kolejny raz Europa może stać z boku i przyglądać się, jak powinna taka współpraca wyglądać. Mentoring jest dla nas niezbędny. Europejskim odpowiednikiem Baryckiego i Perchala jest profesor Zbigniew Pełczyński, pomysłodawca projektu Szkoły Liderów Polonijnych. Czas ZAP-a niestety dobiega końca, a osoby, która mogłaby i była w stanie przejąć jego rolę nie widać. Zamiast obawiać się o utratę wpływów, stanowisk, tytułów, czy kierować się personalnym podejściem historyczna emigracja powinna zdać sobie sprawę, że ich rolą jest kontynuacja tradycji Polonijnych, a bez zaangażowania i mentoringu młodych liderów nie będą w stanie tego dokonań.

Europa od Kanady nie jest gorsza. Naszym problemem jest fakt, że na tak małej przestrzeni znajdują się kraje, które są od siebie odrębne kulturowo i językowo. Potencjał młodych ludzi jest widoczny, lecz nie ma pomysłu na jego zagospodarowanie. Przykładem niech będzie projekt Joanny Bagniewskiej, Tadeusza Kocmana i Pawła Łojki, którzy to po wyjeździe z Polski na studia do Anglii, Szwajcarii i Holandii zdecydowali się stworzyć reformę szkolnictwa wyższego w Polsce i podpowiedzieć w jaki sposób uczelnie w Polsce powinny się zreformować, aby jeszcze lepiej kształtować polską inteligencje. A wszystko to w oparciu o doświadczenie zdobyte na uczelniach zagranicznych.

Zależy nam, aby projekt Quo Vadis 3 nie był jedynie wycieczką delegatów z Europy do Kanady. Możemy teraz klepać się po plecach i gratulować sobie organizacji, być wdzięczni za gościnę i z kartami pamięci pełnymi zdjęć rozjechać się do domów. Zbyt proste. Energia, jaka towarzyszyła konferencji oraz zapał do działania i chęć wychodząca od uczestników nie pozwala na nic innego, jak podjęcie wspólnych działań, które doprowadzą do stworzenia solidnej reprezentacji środowisk młodych liderów polonijnych. Struktury, której zadaniem będzie budowanie silnego środowiska polonijnego w krajach zamieszkania oraz określenia wspólnych kierunków rozwoju. Postanowiliśmy wspólnie, że w przeciągu 12 miesięcy wypracujemy model współpracy, który pozwoli na nawiązanie trwałej relacji trans-atlantyckiej, jak również pomoże zjednoczyć środowiska młodych liderów polonijnych w Europie.

Quo Vadis 3 było wydarzeniem, które niewątpliwie zostanie zapamiętane jako początek trwałej współpracy oraz jeden z najlepszych polonijnych ewentów, w którym miałem okazję uczestniczyć. Pokazał, że wspólne działania mają sens. Za rok czwarta edycja konferencji odbędzie się w Nowym Jorku.

Chciałbym podziękować organizatorom Quo Vadis, Natalii Kusendovej, Marcinowi Grządce oraz wszystkim, którzy przez ostatni rok włożyli wiele wysiłku i pracy, aby trzecia edycja konferencji mogła mieć miejsce i stała się faktem. To dzięki ich staraniom możemy mówić o próbie tworzenia międzynarodowego ruchu Młodych Liderów Polonijnych. To przez ich wytrwałość zrozumieliśmy, że wspólnie jesteśmy wielką siłą i stanowimy ogromny potencjał. Dziękuję również wszystkim delegatom z Europy, za zaufanie, za uczestnictwo, wytrwałość i wyrozumiałość. Jestem niezmiernie zadowolony, że mogłem przyczynić się do waszego udziału w Quo Vadis. Magdzie Mazur, Magdzie Kołodziejczyk, Jackowi Winnickiemu należą się wielkie słowa uznania za pomoc przy rekrutacji, a Senatorowi Panu Andrzejowi Personowi dziękuję za wsparcie i doradztwo.

Jeszcze wiele czasu upłynie, zanim będziemy mogli znaleźć odpowiedzi na pytanie Quo Vadis – grunt, że zaczęliśmy wspólnie szukać.